- Kto płaci za notariusza, kupujący czy sprzedający?
- Ile wynosi taksa notarialna w 2026 roku?
- Z czego składają się łączne koszty notarialne?
- Kiedy przekazuje się pieniądze, przed czy po akcie notarialnym?
- Czy podział kosztów notarialnych można wynegocjować?
- Przykład: ile zapłacisz przy zakupie mieszkania za 500 000 zł?
- Kto załatwia notariusza, kupujący czy sprzedający?
Kto płaci za notariusza, kupujący czy sprzedający?
W praktyce rynkowej to kupujący pokrywa większość kosztów u notariusza: taksę notarialną, podatek PCC oraz opłaty sądowe za wpis do księgi wieczystej. Sprzedający zwykle ponosi jedynie koszty dodatkowych dokumentów, na przykład wypisu aktu na własny użytek, jeśli takiego potrzebuje.
| Kupujący | Sprzedający |
|---|---|
| Taksa notarialna, podatek PCC (2%, tylko rynek wtórny), opłaty sądowe za wpis własności i ewentualną hipotekę, koszt wypisów aktu potrzebnych do banku. | Zwykle brak obowiązkowych opłat notarialnych, poza ewentualnym dodatkowym wypisem aktu na własne potrzeby, jeśli sam go zażąda. |
Ile wynosi taksa notarialna w 2026 roku?
Taksa notarialna to wynagrodzenie notariusza za sporządzenie aktu, a jej maksymalną wysokość określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. Notariusz nie może pobrać więcej, ale może zaproponować niższą stawkę. Przy sprzedaży lokalu mieszkalnego z rynku wtórnego obowiązuje dodatkowo obniżka do 50% stawki podstawowej.
| Wartość nieruchomości | Maksymalna taksa (netto) |
|---|---|
| do 3 000 zł | 100 zł |
| 3 000 do 10 000 zł | 100 zł + 3% nadwyżki ponad 3 000 zł |
| 10 000 do 30 000 zł | 310 zł + 2% nadwyżki ponad 10 000 zł |
| 30 000 do 60 000 zł | 710 zł + 1% nadwyżki ponad 30 000 zł |
| 60 000 do 1 000 000 zł | 1 010 zł + 0,4% nadwyżki ponad 60 000 zł |
| 1 000 000 do 2 000 000 zł | 4 770 zł + 0,2% nadwyżki ponad 1 000 000 zł |
| powyżej 2 000 000 zł | 6 770 zł + 0,25% nadwyżki ponad 2 000 000 zł, maksymalnie 10 000 zł |
Do każdej z tych kwot notariusz dolicza 23% VAT. Przy zakupie lokalu mieszkalnego z rynku wtórnego stawkę z tabeli dzieli się dodatkowo przez dwa, więc realny koszt taksy jest niższy, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.
Z czego składają się łączne koszty notarialne?
Sama taksa notarialna to tylko jeden ze składników. Na pełny koszt wizyty u notariusza przy zakupie mieszkania z rynku wtórnego składa się zwykle kilka pozycji.
- Taksa notarialna za sporządzenie aktu sprzedaży, obniżona o 50% dla lokalu mieszkalnego.
- Podatek VAT w wysokości 23% doliczany do taksy.
- Podatek od czynności cywilnoprawnych, PCC 2% wartości nieruchomości, jeśli sprzedający nie jest podatnikiem VAT.
- Opłaty sądowe za wpis własności do księgi wieczystej i ewentualny wpis hipoteki, zwykle 400 do 500 zł łącznie.
- Koszt wypisów aktu notarialnego, potrzebnych na przykład do banku, zwykle kilkaset złotych.
Na rynku pierwotnym, przy zakupie od dewelopera, podatek PCC nie występuje, co obniża łączny koszt w porównaniu z rynkiem wtórnym. Dodatkowo część kupujących korzysta ze zwolnienia z PCC przy zakupie pierwszego mieszkania, jeśli spełnia warunki ustawowe.
Kiedy przekazuje się pieniądze, przed czy po akcie notarialnym?
Sposób i moment zapłaty strony ustalają w akcie notarialnym, więc nie ma tu jednej sztywnej reguły. Najczęściej zapłata następuje w krótkim terminie po podpisaniu aktu, na podstawie zapisanego w umowie numeru konta i terminu przelewu. Przy zakupie na kredyt hipoteczny środki trafiają do sprzedającego dopiero po uruchomieniu kredytu przez bank, co może nastąpić kilka dni lub tygodni po samym podpisaniu aktu.
Czy podział kosztów notarialnych można wynegocjować?
Tak, zarówno sam podział kosztów między stronami, jak i wysokość taksy notarialnej podlegają negocjacji. Stawki z rozporządzenia są stawkami maksymalnymi, więc porównanie ofert kilku kancelarii przed wyborem notariusza może realnie obniżyć koszt, szczególnie przy droższych nieruchomościach.
Przy transakcjach, w których strony chcą inaczej rozłożyć koszty albo mają wątpliwości co do zwolnienia z PCC, dobrze mieć wsparcie kogoś, kto zna tę procedurę na co dzień. Zespół INK Estates oferuje kompleksową obsługę prawną transakcji, obejmującą negocjacje warunków u notariusza i weryfikację, kto faktycznie powinien pokryć poszczególne opłaty.
Przykład: ile zapłacisz przy zakupie mieszkania za 500 000 zł?
Poniżej uproszczone zestawienie kosztów notarialnych dla lokalu mieszkalnego z rynku wtórnego o wartości 500 000 zł, przy założeniu stawek maksymalnych.
| Składnik | Kwota |
|---|---|
| Taksa notarialna (50% stawki dla lokalu) | ok. 1 385 zł netto |
| VAT od taksy (23%) | ok. 319 zł |
| Podatek PCC (2%) | 10 000 zł |
| Opłata sądowa za wpis własności i hipotekę | ok. 400 zł |
| Wypisy aktu | ok. 300 zł |
| Łącznie | ok. 12 400 zł |
Kto załatwia notariusza, kupujący czy sprzedający?
Zwyczajowo to kupujący wybiera kancelarię notarialną, skoro sam ponosi większość kosztów, ale w praktyce decyzja zależy od ustaleń między stronami. Przy zakupie z rynku pierwotnego notariusza najczęściej wskazuje deweloper, z którym kancelaria ma stałą współpracę. Przed pierwszą wizytą warto ustalić z drugą stroną transakcji, kto dostarczy jakie dokumenty i kto rezerwuje termin.
Źródła
Najczęstsze pytania
Zwyczajowo kupujący, który pokrywa taksę notarialną, podatek PCC oraz opłaty sądowe za wpis do księgi wieczystej. To jednak ustalenie umowne, a nie obowiązek wynikający z przepisów, więc strony mogą podzielić koszty inaczej.
W praktyce rynkowej koszty ponosi kupujący. Sprzedający zwykle nie płaci za notariusza, chyba że strony ustalą inny podział albo sprzedający chce dodatkowego wypisu aktu na własny użytek.
Maksymalna taksa zależy od wartości nieruchomości i jest progresywna, na przykład dla mieszkania za 500 000 zł wynosi około 2 770 zł netto, a przy lokalu mieszkalnym z rynku wtórnego stawkę tę dzieli się dodatkowo o połowę. Do taksy dolicza się 23% VAT.
Zwykle nie, główne koszty ponosi kupujący. Sprzedający może zapłacić jedynie za dodatkowy wypis aktu notarialnego, jeśli sam go potrzebuje, na przykład do rozliczenia podatku dochodowego.
Moment zapłaty strony ustalają w akcie notarialnym. Najczęściej następuje ona przelewem w krótkim terminie po podpisaniu aktu, a przy zakupie na kredyt hipoteczny środki trafiają do sprzedającego dopiero po uruchomieniu kredytu przez bank.
Tak. Stawki z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości są stawkami maksymalnymi, więc notariusz może zaproponować niższą taksę. Warto porównać oferty kilku kancelarii przed wyborem, szczególnie przy droższych nieruchomościach.
Komentarze
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!